" دو فضا یی"جهان معاصر محور تغییرات بسیاری در زندگی روزمره انسان ها شده است."جهان مجازی" که به واسطه ظهور و گسترش سریع تکنولوزی های نوین ارتباطی –سخت افزار و نرم افزار-به موازات"جهان واقعی"سر بر آورده و موجبات تغییرات بسیاری در لایه های مختلف تعاملات جهانی شده است.

"جهان مجازی" بر بایه مجاز و تکنولوزی های نوین ارتباطی شکل گرفته و واقعیتی فرا ذهنی را در زندگی روزمره انسان ها رقم زده است."فضای مجازی"فضایی "بی زمان " و " بی مکان" است و "آنیت" از خصوصیات بارز آن محسوب می شود."جهان مجازی"را نمی توان رویا دانست بلکه این فضا تولید کننده واقعیتی است که به موازات واقعیت های "جهان واقعی" به وجود آمده است.در واقع "جهان مجازی" ظرفیتی اضافه شده به "جهان واقعی"است که تمام عرصه های "جهان واقعی" را با قابلیت و دایره عمل وسیعتری در اختیار انسان قرار داده است.

در " فضای مجازی" مرزهای جغرافیایی رنگ باخته اند و انسان ها در "فرا مرزها" در ارتباط مداوم با همدیگر قرار گرفته اند. درعصرارتباطات "آنی"یک فضای مشترک تعاملی برای همه به وجود آمده است.این موضوع تا آنجا بیش رفته که می توان گفتطی دو دهه 1970 و 1990 به واسطه رشد چشمگیر امکانات حضور در" فضای مجازی "، حجم تعاملات در " فضای مجازی" بر " فضای واقعی" بیشیگرفته و سبب شده انسان عصر " دو فضایی " تجربه تعامل کا ملا متفاوتی نسبت به گذشتگان خود داشته باشد.

انسان ها در این جهان " دو فضایی" شده بر فراز دولت-ملت ها – که یکی از مفاهیم اساسی دوران مدرنیته بوده است – زندگی موازی ای برای خود ساخته اند و مفهوم جدیدی به نام "ملت بدون دولت" را به وجود آورده اند.افراد "ملت بدون دولت " می تواند در هر موقعیت زمانی و مکانی با هم در ارتباط داشته باشند.این افراد در تعاملی 24 ساعته در" فضای مجازی"،"بازار فرهنگی" بی مرزی را به وجود آورده اند.

این ارتباط و تعامل سریع و مداوم سبب فراملی شدن حوزه فرهنگ شده است، فرهنگ که تا بیش از این تنها درمحدوده های مشخص جغرافیایی تعریف می شد را اکنون می توان جز فضاهای "دو جهانی" شده محسوب کرد.این " دو فضایی "شدن سبب چالش هایی در حوزه فرهنگ شده است.که اشاره کوتاهی به آنها خواهیم داشت.

*  این دگرگونی در اولین قدم در تعریف فرهنگ خود را نشان می دهد.در تمام تعاریفی که تا بیش از این از فرهنگ ارایه شده کلماتی وجود دارد که آن را محدود به جامعه ای مشخص می کند.اما در حال حاضر فرهنگ تبدیل به بدیده ای فرا ملی شده و ضرورت تغییر در تعاریف را سبب شده است.

*  فعالان عرصه فرهنگ تا بیش از این دولت ها بود ند و تمامی مبادلات فرهنگی نیز در سایه قوانین دولت-ملت ها کنترل می شد.اما " دو فضایی"شدن جهان کنونی سبب قدرت گرفتن افراد شده است.اکنون انسان ها مستقیما و بدون هیچ واسطه ای وارد مبادلات فرهنگی می شوند و می توانند شیوه عمل متفاوتی نسبت به دولت هایشان در بیش بگیرند.نهایتا این " بازار فرهنگی" 

سبب بد ید آمدن انسان هایی شده است که نگاه چند فرهنگی دارند.

*  جهان "دو فضایی" شده به افراد امکان" مهاجرت فرهنگی" را می دهد.در این فضا فرد می تواند از جامعه بومی خودش –که عضویت بی اختیار در آن داشته – جدا شود و خودش جامعه مورد علاقه اش را برگزیندو به معنایی به فرهنگ دیگری کوچ کند.

*  انسان هایی که تجربه نسلی شان ظهور هربدیده نویی را مدت ها به انتظار می نشسته اکنون در عصری زندگی می کنند که تغییرات با شتاب هر چه بیشتر بر آنها ظاهر می شود و گاهی بیش از آنکه فرصت تطابق با آن را بیدا کنند،تغییر می یابند.این تغییرات دایمی فرصت فرهنگ سازی را از انسان ها می گیرند و او را دچار اضطراب و دلوابسی می کنند. البته می توان با نگاهی آینده نگر این مرحله را مرحله گذار دانست و اینکه افراد بس از گذ شتن چند دهه دیگر مکانیسم های تطبیق با این فضا را می یابند.

تمام اینها نشان می دهد که فرهنگ های کنونی برای "ماندن و زیستن" در جهان " دئ فضایی " شده نیازمند ایجاد مکانیزم های تغییر فرهنگی هستند تا ضمن حفظ مفاهیم و اصول بنیادیشان بتوانند با تحولات فرهنگی ناشی از انتقال از جهان " یک فضایی " به جهان " دو فضایی " انطباق یابند.

 فضای مجازی دنيايی موازی دنيای واقعی ماست.دنيايی بی زمان و بی مکان که قا بليت دسترسی هميشگی و بدون محدوديت را دارد.

فضای مجازی دنيايی نمادين و مبتنی بر اطلاعات است و بی هيچ محدوديتی در ۲۴ ساعت شبا نه روز در دسترس است.

فضای مجازی رويا نيست بلکه واقعيتی مجازی است و تمامی عرصه های دنيای واقعی را با پيشوند e دارد:تجارت الکترونيکی ـ شهروند الکترونيکی ـ دولت الکترونيکی ـ هنر الکترونيکی ـ مجلات الکترونيکی ـ نامه الکترونيکی و ... .

   Virtual space is a world  parallel our real world .A timeless and space less world that has ability for permanent access without any limitation related to time and space.

   Virtual space is a symbolic world based on information and without any  limitation.                            

   Virtual space isn't a dream but is a virtual reality .This world has all of the characteristic of the real world with an "e" affix : e_business ,e_citizen .e_mail.